Egemenliğimizin Simgesi: 106 Yıl Önce TBMM Kuruldu
Egemenliğimizin simgesi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 106 yıl önce 23 Nisan 1920 tarihinde açıldı. Bu tarih, Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde gerçekleştirilen Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcını simgeleyen önemli bir dönüm noktasıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1. Dünya Savaşı’ndan yenilgiyle çıkmasının ardından, ülkenin işgaline karşı duyulan direnç ve bağımsızlık mücadelesinin gerekliliği gündeme geldi. Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak bu mücadelenin ilk adımını attı. Amasya Tamimi ile Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, “ulusun egemenliğini yine ulusun sağlayacağı” ilkesini ortaya koydu.
1919 sonbaharında yapılan seçimlerin ardından, Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de toplandı. Mustafa Kemal, Erzurum milletvekili olarak seçilmiş olmasına rağmen Ankara’da kalmayı tercih etti. Bu mecliste Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti yanlısı milletvekilleri çoğunluktaydı ve 28 Ocak 1920 tarihinde yapılan gizli oturumda Misak-ı Milli kabul edildi. İstanbul’un 16 Mart’ta işgali ve Milli Mücadele yanlılarının tutuklanmaya başlaması üzerine, milletvekilleri ve aydınlar Ankara’ya geçmeye başladı. Mebusan Meclisi, 18 Mart’ta son kez toplanarak süresiz tatil kararı aldı.
Mustafa Kemal, 19 Mart 1920’de yayımladığı genelge ile “Ankara’da olağanüstü yetkili bir Meclis” toplanacağını duyurdu. Genelgede, “Ulusun bağımsızlığını ve devletin kurtarılmasını sağlayacak önlemleri düşünüp uygulamak üzere ulusça olağanüstü yetki verilecek bir Meclisin Ankara’da toplantıya çağrılması ve dağıtılmış olan mebuslardan Ankara’ya gelebileceklerin de bu Meclise katılmaları” istendi. Bu doğrultuda yapılan seçimlerle belirlenen milletvekilleri ve Osmanlı Mebusan Meclisi’nden kaçan 84 mebus, ilk TBMM’de yer aldı.
Mustafa Kemal, 22 Nisan 1920’de TBMM’nin açılışına dair genelgesinde, bu Meclis’in “bütün sivil ve askeri makamların ve bütün ulusun emir alacağı en yüksek kat” olacağını vurguladı. 23 Nisan 1920’de, Hacıbayram Camisi’nde cuma namazı kılındıktan sonra ilk Türkiye Büyük Millet Meclisi toplandı. Cumhuriyetin kuruluşuna giden yolda önemli bir adım atan TBMM, ulusun iradesinin temsil edildiği bir kurum olarak tarihe geçti.
TBMM’nin ilk başkanı Mustafa Kemal Atatürk, Meclisin 1 Mart 1920’deki 4. toplantı yılının açılışında, “Hep birlikte bakışlarımızı, vicdanımızın merkezi olan millete dikelim.” diyerek milli iradenin önemine dikkat çekti. Atatürk’ün bu sözleri, milli egemenliğin ve bağımsızlığın simgesi olan TBMM’nin rolünü bir kez daha pekiştirdi. Bu tarihi gün, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ve egemenliğinin simgesi olarak hafızalarda yer etti.
